In het voorjaar maakte Stichting Stuk samen met Word echt rijk, Kras Linkeroever en Sint Agnes instituut in Hoboken 2 forumstukken rond eerlijkheid (daar vind je hier meer over).
Centraal in het forumtheater (of participatief drama) staat het presenteren en oplossen van morele vraagstukken. De scènes die de jongeren speelden zijn gebaseerd op dilemma’s uit hun eigen levenservaringen.. Ze laten zien hoe ze met problemen kunnen omgaan. Bijvoorbeeld, neen kunnen zeggen tegen een vriend(in) die je onder druk zet om te stelen. Hoe je met zo’n probleemsituatie omgaat wordt ook ‘coping’ genoemd. Deze reactievormen zijn mede tot stand gekomen door vroege leerervaringen, opvoedingspatronen, persoonlijkheidskenmerken en gedragsstijlen.
Als er over dilemma’s gepraat wordt laten jongeren vaak snel merken welke waarden voor hen belangrijk zijn. Een voorbeeld is dat je nooit en te nimmer je vrienden verraadt. Deze waarde lijkt te staan als een huis en altijd te gelden. In het stuk wordt de waarde vervolgens geconfronteerd met een andere waarde die de groep belangrijk vindt. Een andere waarde kan bijvoorbeeld zijn dat je altijd loyaal bent aan je familie. Ook deze waarde staat als een huis. Maar wat als het niet verraden van je vrienden tot gevolg heeft dat je familie in de problemen komt?
Wat Forumstuk hiermee probeert te bereiken is, dat jongeren ervaren dat het om keuzes gaat: je maakt een afweging voor je iets doet, er is niet één standaard oplossing die altijd de beste is. Als leerlingen pasklare recepten gewend zijn levert deze ervaring verwarring op bij het spelen van het stuk. Juist dat moment van twijfel aan de geijkte weg is een belangrijk moment in de voorstelling. Op dit moment ontstaat de mogelijkheid om een stap te nemen in de morele ontwikkeling. Deze zal ook gevolgen hebben op het doen en laten van jongeren. Er kan een attitudeverandering optreden en er kan een ander copinggedrag gehanteerd worden in gelijkaardige probleemsituaties.
Aykut Makine, stagaire toegepaste psychologie bij BZN Atlas, onderzocht het effect van de workshops op het denken en het handelen van de jongeren. Het onderzoek spitste zich dus toe op bewustzijn/attitudeverandering enerzijds, en op gedragsverandering (coping) anderzijds. Aykut volgde 10 jongeren van nabij tijdens het proces. Uit de resultaten van zijn onderzoek blijkt dat er een positief effect is op de attitude van de jongeren: ze begonnen meer in zichzelf te geloven en ontwikkelden hierdoor meer zelfwaardering en zelfvertrouwen. Bovendien bleek dat 4 op 10 jongeren een betere copingsstrategie hanteerden na hun deelname aan de workshops. Dit wil zeggen dat de jongeren hebben geleerd om de problemen op een creatieve en hoogst persoonlijke wijze aan te pakken zodat positieve resultaten worden verkregen. Het onderzoek van Aykut kan je hier vinden.
Word echt rijk en Stichting Stuk nemen in het najaar de draad weer op: er zijn verschillende voorstellingen van Forum Stuk gepland. We houden je op de hoogte!